مهریه

مهریه

 

مهریه

مهر نوعی هدیه، پیشکش، نحله، اعطای بدون عوض و از روی صداقت (صداق) به صورت نقدی با تاکید بر معادل و ویژگی معنوی و فرامادی آن بوده است. برخی منابع مانند تفسیر نمونه نتیجه می‌گیرند «صدُقاتهن» از ماده «صداق» است و بدان جهت به مهر «صداق» یا «صدُقه» گفته می‌شود که نشانه راستین بودن علاقه مرد و محبت او به زن است. همچنین کلمه «نحله» به گفته راغب اصفهانی از «نحل» به معنای زنبورعسل است؛ چون زنبورعسل بدون توقعی عسل خود را می‌بخشد، کلمه «نحله» دلالت دارد که فلسفهٔ مهریه، تقدیمی، پیش‌کشی، عطیه و هدیه است. بر اساس برخی منابع فقه اسلامی مانند  جواهرالکلام مهری که شوهر به زن می‌پردازد، در حقیقت، عوضِ حقِ بهره بردن از بضع (آلت زنانگی) است.در اسلام مهریه متعلق به خود زن است نه والدین یا هر شخص دیگر. مهریه، مالی است که ثبت آن در سندی به نام عقدنامه ، شرایط خاصی را برای پرداخت و دریافت آن ایجاد می‌کند. موادی از قانون مدنی در خصوص مهریه :  ماده ۱۰۷۸ – هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد میتوان مهر قرار داد. ماده ۱۰۷۹ – مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آنها بشود معلوم باشد.ماده ۱۰۸۰ – تعیین مقدار مهر منوط به تراضی طرفین است. ماده ۱۰۸۲ – به مجرد عقد، زن مالک مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.

شرایط مهریه:

۱) مالیت داشتن: مرد نمی تواند بگوید تمام اکسیژن  تهران را مهریه قرار می دهم.

۲) قابل تملک باشد: مرد نمی تواند میدان آزادی را مهریه همسرش قرار بدهد، زیرا جزو اماکن عمومی است.

۳)معین باشد: یعنی مجهول نباشد؛ یعنی نمی تواند فلان جواهری را که در ته اقیانوس آرام است ، مهریه قرار دهد.

چیزهایی که می توانند به عنوان مهر قرار بگیرند عبارت اند از :

۱)           عین باشد مثل باغ

۲)           دین باشد مثل چک، سفته، برات

۳)           منفعت باشد مانند منفعت باغ

۴)           انجام کار مثل ساختمان خانه

۵)           آموزش باشد مثل آموزش قرآن و نقاشی

۶)           حقوق مالی باشد مثل سر قفلی یا حق  تألیف ترجمه ها

 

مهریه در صورت فوت زوجین

باید توجه نمود که فوت زوج در مهریه تأثیر گذار نیست و مهریه از ماترک شوهر  ( آنچه  به جا گذاشته) برداشته می شود.  چنانچه زن هم بمیرد، مهریه ساقط نمی شود. مهریه ارث است و به وراث وی خواهد رسید. هنگام فسخ نکاح ،در صورتی که دختر وظایف زناشویی را انجام داده باشد ، مهریه به او تعلق می گیرد ، اما زمانی که فقط عقد شده وهنوز  عروسی نکرده باشد، نصف مهریه به او تعلق می گیرد.  این درحالی است که اگر مرد متقاضی طلاق باشد در رأی دادگاه، کلیه حقوق  شرعی و قانونی و عرفی زن لحاظ می شود، مانند: مهریه، نفقه، نفقه ایام عده و حتی جهیزیه، حضانت فرزندان و اجرت المثل.(کلیه حقوق مالی و غیرمالی.  اما اگر طلاق به خواسته مرد نباشد و زن به جز طلاق ، مهریه خود را نیز مطالبه کند، باید  دادخواست جداگانه ای  به دادگاه تقدیم کند که تحت عنوان دادخواست مطالبه مهریه از طرف زوجه می باشد.

نهایتاً اینکه درصورتیکه توافقی بین زوجین حاصل نشود ، اگر مالی از زوج توقیف شده باشد با فروش آن نسبت به استیفاء مهریه زوجه و هزینه های دادرسی و اجرائی اقدام میشود در غیر اینصورت زوجه میتواند تقاضای اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و حبس زوج تا یوم الاداء را  از واحد اجرای احکام خانواده  بنماید  ، در صورتیکه زوج ظرف مهلت مقرر اعلام اعسار و تقاضای تقسیط نکند یا پس از تقسیط از پرداخت اقساط استنکاف کند زندانی میشود …